ଆଜି ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ: ଏକ ବିରଳ ମହାକାଶୀୟ ଘଟଣା

ଆଜି, ୧୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଘଟୁଛି। ଏହା ଚଳିତ ବର୍ଷର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଖଗୋଳୀୟ ଘଟଣା। ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସେତେବେଳେ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଆସି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଂଶକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଢାଙ୍କି ଦିଏ।

ଏହି ସମୟରେ ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଘନ ଛାୟା ପଡ଼େ, ସେଠାରେ ଦିନ ସମୟରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଅନ୍ଧାର ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଇପାରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ବାହ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ‘କୋରୋନା’ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ।

 କେଉଁଠାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଦେଖାଯିବ?

ଆଜିର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣର ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ପଥ (Path of Totality) ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଗତି କରିବ:

• ଗ୍ରୀନଲ୍ୟାଣ୍ଡ

• ଆଇସଲ୍ୟାଣ୍ଡ

• ଉତ୍ତର ରୁଷିଆ

• ସ୍ପେନ୍

• ପର୍ତ୍ତୁଗାଲର ଏକ ଛୋଟ ଅଞ୍ଚଳ

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୟୁରୋପ, ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଓ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଂଶିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଦେଖାଯାଇପାରେ।

ସ୍ପେନର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ଗ୍ରହଣ ଦେଖାଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇପାରେ।

 ଭାରତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ

ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଆଜିର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଭାରତରୁ ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ।

ଭାରତ ଗ୍ରହଣର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପଥ ବାହାରେ ରହିଛି। ତେଣୁ ଦିଲ୍ଲୀ, ମୁମ୍ବାଇ, କୋଲକାତା, ଚେନ୍ନାଇ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ସମେତ ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଦେଖିବା ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ।

ଭାରତର ଲୋକମାନେ ଏହି ଖଗୋଳୀୟ ଘଟଣାକୁ ଅନଲାଇନ୍ ଲାଇଭ୍ ପ୍ରସାରଣ, ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖିପାରିବେ।

 ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ କିପରି ହୁଏ?

ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ହୁଏ। ଚନ୍ଦ୍ରର ଛାୟା ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ ଏବଂ ସେହି ଛାୟା ଅଞ୍ଚଳରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଦେଖାଯାଏ।

ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଡିସ୍କକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାଙ୍କି ଦିଏ। ସେହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବାହ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ କୋରୋନା ଦେଖାଯାଇପାରେ।

 ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରହଣ କେତେ ସମୟ ରହିବ?

ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣର ସବୁଠାରୁ ଚମତ୍କାର ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ଅର୍ଥାତ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣତା (Totality), ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ପାଇଁ ରହିଥାଏ।

ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏହାର ସମୟ ଅଲଗା ହୋଇପାରେ। ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ପଥର ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାଙ୍କି ରହିବାର ସମୟ ଦୁଇ ମିନିଟରୁ କମ୍ ହୋଇପାରେ।

ସମୟ ଅତ୍ୟଳ୍ପ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଖଗୋଳପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୋମାଞ୍ଚକର।

ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଦେଖିବେ?

ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଆଖିର ସୁରକ୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଗ୍ରହଣର ଆଂଶିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିନା ସୁରକ୍ଷାରେ ସିଧାସଳଖ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ ଆଖିର ଗମ୍ଭୀର କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ।

ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଦେଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରମାଣିତ ସୋଲାର ଭ୍ୟୁଇଂ ଗ୍ଲାସ୍ କିମ୍ବା ସୁରକ୍ଷିତ ସୋଲାର ଭ୍ୟୁଅର୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ସାଧାରଣ ସନ୍‌ଗ୍ଲାସ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସିଧାସଳଖ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ।

ପୂର୍ଣ୍ଣତା ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଂଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାଙ୍କିଯାଏ, ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ପଥ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ବିନା ଚଷମାରେ କୋରୋନା ଦେଖିପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଂଶ ପୁଣି ଦେଖାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ସୁରକ୍ଷା ଚଷମା ପୁଣି ପିନ୍ଧିବା ଆବଶ୍ୟକ।

 ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର କୋରୋନା ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଯୋଗ ଦିଏ।

ସାଧାରଣ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅତ୍ୟଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଯୋଗୁଁ କୋରୋନାକୁ ଦେଖିବା କଷ୍ଟକର। କିନ୍ତୁ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଂଶକୁ ଢାଙ୍କିଦେବାରୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବାହ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିପାରନ୍ତି।

ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ କୋରୋନାର ଗଠନ ବିଷୟରେ ନୂଆ ତଥ୍ୟ ମିଳିପାରେ।

 ସ୍ପେନରେ ଦେଖାଯିବ ବିଶେଷ ଦୃଶ୍ୟ

ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣର ଏକ ବିଶେଷତା ହେଉଛି ସ୍ପେନର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରହଣ ଦେଖାଯାଇପାରେ।

ଏହା ଯୋଗୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଆକାଶର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ପ୍ରକୃତ ଦୃଶ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ପାଣିପାଗ, ମେଘ ଓ ଦର୍ଶନ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।

 ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଖଗୋଳୀୟ ଉତ୍ସାହ

ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ କେବଳ ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ପଥରୁ ଦେଖାଯିବ। ତଥାପି ଏହାର ଆଂଶିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏକ ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦେଖାଯାଇପାରେ।

ୟୁରୋପ, ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟର କିଛି ଅଂଶ ଢାଙ୍କିଯାଉଥିବା ଦେଖିପାରିବେ।

ଏହି କାରଣରୁ ସାରା ବିଶ୍ୱର ଖଗୋଳପ୍ରେମୀ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହ ରହିଛି।