ଆରବିଆଇ ୫.୨୫% ରେ ରେପୋ ରେଟ୍ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖିଲା: ବୈଶ୍ୱିକ ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଓ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ

ପରିଚୟ

ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ତାହାର ସଦ୍ୟତମ ମୁଦ୍ରାନୀତି ସମୀକ୍ଷାରେ ରେପୋ ରେଟ୍‌କୁ ୫.୨୫ ପ୍ରତିଶତରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏହା ସହିତ ଆରବିଆଇ ତାହାର ନିରପେକ୍ଷ (Neutral) ମୁଦ୍ରାନୀତି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଜାରି ରଖିଛି। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୬–୨୭ ପାଇଁ ଭାରତର GDP ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ୬.୭% ରହିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରିଛି। ସେହିପରି, ବୈଶ୍ୱିକ ଆର୍ଥିକ ଅନିଶ୍ଚିତତା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଆଶା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛି।

ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ରେପୋ ରେଟ୍ ହେଉଛି ସେହି ସୁଧ ହାର, ଯେଉଁଥିରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ଆରବିଆଇଠାରୁ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଋଣ ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ସୁଧ ହାରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘର ଋଣ, ଗାଡ଼ି ଋଣ, ବ୍ୟବସାୟିକ ଋଣ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଅର୍ଥନୀତିର ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ।

ରେପୋ ରେଟ୍ କ'ଣ?

ରେପୋ ରେଟ୍ ହେଉଛି ସେହି ସୁଧ ହାର, ଯାହାରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କମାନେ ସରକାରୀ ପ୍ରତିଭୂତି ବନ୍ଧକ ରଖି ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କଠାରୁ ଅଳ୍ପକାଳୀନ ଋଣ ନେଇଥାନ୍ତି।

ରେପୋ ରେଟ୍ କମିଲେ:

• ଋଣ ସସ୍ତା ହୁଏ।

• ଘର ଋଣ ଓ ଯାନ ଋଣର EMI କମିପାରେ।

• ଶିଳ୍ପ ଓ ବ୍ୟବସାୟରେ ବିନିଯୋଗ ବଢ଼େ।

• ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

ରେପୋ ରେଟ୍ ବଢ଼ିଲେ:

• ଋଣ ମହଙ୍ଗା ହୁଏ।

• ଖର୍ଚ୍ଚ କମିଥାଏ।

• ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆସିଥାଏ।

• ସଞ୍ଚୟ ଉପରେ ମିଳୁଥିବା ସୁଧ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ରେପୋ ରେଟ୍‌କୁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖି ଆରବିଆଇ ସୂଚନା ଦେଇଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହି ସୁଧ ହାର ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଛି।

ଆରବିଆଇ କାହିଁକି ରେପୋ ରେଟ୍ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖିଲା?

୧. ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ

ଆରବିଆଇର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିକୁ ପ୍ରାୟ ୪% ସ୍ତରରେ ରଖିବା। ସମ୍ପ୍ରତି ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିର ରହିଛି ଏବଂ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ସୁଧାର ଦେଖାଯାଇଛି। ତେଣୁ ତୁରନ୍ତ ସୁଧ ହାର ବଦଳାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ ବୋଲି ଆରବିଆଇ ମନେ କରିଛି।

୨. ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ଦୃଢ଼ ଅଭିବୃଦ୍ଧି

ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ବଡ଼ ଅର୍ଥନୀତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର, ସେବା କ୍ଷେତ୍ର, ଡିଜିଟାଲ୍ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସରକାରୀ ପାଇପାରିକ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ବିନିଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଯୋଗୁଁ ଆର୍ଥିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରହିଛି।

୩. ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ରର ସ୍ଥିରତା

ଦେଶର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୂର୍ବ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇଛି। ଅକାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଋଣ (NPA) ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କ ଲାଭ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ଋଣ ବଣ୍ଟନ ମଧ୍ୟ ଭଲ ହେଉଛି। ଏହା ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ଥିରତାକୁ ମଜବୁତ କରିଛି।

୬.୭% GDP ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଆକଳନ

ଆରବିଆଇ ଅନୁଯାୟୀ, ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୬–୨୭ରେ ଭାରତର GDP ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ୬.୭% ରହିପାରେ।

ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣଗୁଡ଼ିକ:

• ସଡ଼କ, ରେଳପଥ, ବିମାନବନ୍ଦର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଇପାରିକ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସରକାରଙ୍କ ବ୍ୟାପକ ବିନିଯୋଗ।

• ଘରୋଇ ଚାହିଦା ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚର ବୃଦ୍ଧି।

• 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଓ 'ପ୍ରଡକ୍ସନ୍ ଲିଙ୍କ୍ଡ୍ ଇନସେଣ୍ଟିଭ୍ (PLI)' ଭଳି ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରର ବିକାଶ।

• ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ, ଇ-କମର୍ସ, ଫିନ୍‌ଟେକ୍ ଓ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ କ୍ଷେତ୍ରର ଦ୍ରୁତ ଅଗ୍ରଗତି।