ତାମିଲନାଡୁ: କାବେରୀ ଜଳ ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଚାଷୀଙ୍କ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବାଲି-ସମାଧି ଆନ୍ଦୋଳନ

ତାମିଲନାଡୁ ଓ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଆସୁଥିବା କାବେରୀ ନଦୀ ଜଳ ବିବାଦ ପୁଣିଥରେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ରେ ତାମିଲନାଡୁର ଚାଷୀମାନେ ଜଳ ଅଭାବ ଓ କୃଷି ସଙ୍କଟକୁ ନେଇ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବାଲି-ସମାଧି ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଶୁଖିଯାଇଥିବା ନଦୀପଠାରେ ଗଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଲିରେ ନିଜକୁ ପୋତି ପ୍ରତିବାଦ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ଥିଲା—ଯଦି କାବେରୀର ପାଣି ସମୟରେ ନ ମିଳେ, ତେବେ କୃଷି ଓ ଚାଷୀଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ମଧ୍ୟ ବାଲି ତଳେ ଦବିଯିବ।

ଚାଷୀଙ୍କ ଅଭିନବ ପ୍ରତିବାଦ

ଚାଷୀମାନଙ୍କର ଏହି ପ୍ରତିବାଦ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାର ବାର୍ତ୍ତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା। ସେମାନେ ହାତରେ ପ୍ଲାକାର୍ଡ ଧରି କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କୁ କାବେରୀର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଜଳ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ। ଏଥିସହ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଦେଶ କଠୋର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକରୀ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।

କାବେରୀ ନଦୀର ଗୁରୁତ୍ୱ

କାବେରୀ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ। ଏହାର ଉତ୍ସ କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ତାମିଲନାଡୁ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ମିଶିଯାଏ। ଲକ୍ଷାଧିକ ଲୋକ ପାନୀୟ ଜଳ, ସେଚନ, ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ଓ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଏହି ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି।

ତାମିଲନାଡୁର କାବେରୀ ଡେଲ୍ଟା ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଧାନ ଉତ୍ପାଦନ ଅଞ୍ଚଳ। ଏଠାରେ ଧାନ, ଆଖୁ, କଦଳୀ, ଡାଲି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫସଲ କାବେରୀର ପାଣି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ସମୟରେ ପାଣି ନ ମିଳିଲେ ସମଗ୍ର ଚାଷ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ।

ବିବାଦର ଇତିହାସ

କାବେରୀ ଜଳ ବିବାଦ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା।

• ୧୮୯୨ ଓ ୧୯୨୪ ମସିହାରେ ମଦ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି ଓ ମୈସୁର ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା।

• ୧୯୯୦ ରେ କାବେରୀ ଜଳ ବିବାଦ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା।

• ୨୦୦୭ ରେ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ତାମିଲନାଡୁ, କେରଳ ଓ ପୁଡୁଚେରୀ ମଧ୍ୟରେ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେଇଥିଲା।

• ୨୦୧୮ ରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସଂଶୋଧିତ ରାୟ ଦେଇ କାବେରୀ ଜଳ ପରିଚାଳନା ପ୍ରାଧିକରଣ (CWMA) ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକରୀ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ।

ବିବାଦ ପୁଣି କାହିଁକି ବଢ଼ିଲା?

ତାମିଲନାଡୁର ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ CWMA ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ଛାଡ଼ିନାହିଁ। ରାଜ୍ୟର ମତ ହେଉଛି, ଧାନ ଚାଷ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ପାଣିର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।

ଅନ୍ୟପଟେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ କହିଛି ଯେ ଏବର୍ଷ ବର୍ଷା କମ୍ ହୋଇଥିବାରୁ ପ୍ରଥମେ ରାଜ୍ୟର ପାନୀୟ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ଜରୁରୀ।

ତାମିଲନାଡୁର ପକ୍ଷ

ତାମିଲନାଡୁ ସରକାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଆବେଦନ କରି କର୍ଣ୍ଣାଟକକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପରିମାଣର ପାଣି ଛାଡ଼ିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ଚାଷୀ ସଂଗଠନମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଇନଗତ ଆଦେଶର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଳନ ଦାବି କରିଛନ୍ତି।

କର୍ଣ୍ଣାଟକର ପକ୍ଷ

କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ଜଳ ଉପଲବ୍ଧତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ପାଣି କମ୍ ଥିଲେ ପ୍ରଥମେ ପାନୀୟ ଜଳ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକତା।

ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି

କାବେରୀ ବିବାଦକୁ ନେଇ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟର ରାଜନୀତି ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇଛି। ଦୁଇ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୈଠକର ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ସ୍ଥଗିତ ହୋଇଥିଲା। ଅନେକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଓ ଚାଷୀ ସଂଗଠନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମାଧାନ କେବଳ ଆଇନ ଓ CWMA ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ହେବା ଉଚିତ।

ଚାଷୀଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ପାଣି ସମୟରେ ନ ମିଳିଲେ—

• ଧାନ ରୋପଣ ବିଳମ୍ବ ହୁଏ।

• ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ କମିଯାଏ।

• ଚାଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଯାଏ।

• ଚାଷୀଙ୍କ ଋଣ ଭାର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

• କୃଷି ଶ୍ରମିକଙ୍କ ରୋଜଗାର କମିଯାଏ।

• ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ।

ପାନୀୟ ଜଳ ସଙ୍କଟ

କାବେରୀ ନଦୀ କେବଳ କୃଷି ନୁହେଁ, ଲକ୍ଷାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ପାନୀୟ ଜଳର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ମଧ୍ୟ। ତେଣୁ ଜଳ ପ୍ରବାହ କମିଗଲେ ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ପାନୀୟ ଜଳ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇପାରେ।

ମେକେଦାଟୁ ବନ୍ଧ ବିବାଦ

କର୍ଣ୍ଣାଟକର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମେକେଦାଟୁ ବନ୍ଧ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ବିବାଦର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ତାମିଲନାଡୁର ଆଶଙ୍କା ଯେ ଏହା ତଳମୁହାଁ ଜଳ ପ୍ରବାହକୁ କମାଇପାରେ। କର୍ଣ୍ଣାଟକ କହୁଛି ଯେ ଏହା ପାନୀୟ ଜଳ ଓ ଜଳ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ।

ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

ବାଲି-ସମାଧି ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଥିଲା। ଅନେକ ଲୋକ ଚାଷୀଙ୍କ ଦାବିକୁ ସମର୍ଥନ କରି ସରକାରଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ଆଣିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।

ପରିବେଶ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ବର୍ଷାର ଧାରା ବଦଳୁଛି। କେବେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା, କେବେ ଖରା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବାରୁ ଜଳ ପରିଚାଳନା ଅଧିକ କଠିନ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ—

• ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ବଢ଼ାଇବା,

• ଆଧୁନିକ ସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅପନାଇବା,

• ଭୂଗର୍ଭ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ,

• ଜଳଭଣ୍ଡାରର ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରିଚାଳନା,

• କମ୍ ପାଣି ଆବଶ୍ୟକ ଫସଲକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ

ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦରକାର।