ଓଡ଼ିଶାରେ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି: ୧୩.୭ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ

 ଓଡ଼ିଶାରେ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି: ୧୩.୭ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ

ଓଡ଼ିଶାରେ ଲଗାତାର ହେଉଥିବା ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା, ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ବଢ଼ୁଥିବା ଜଳସ୍ତର ଏବଂ ଜଳବନ୍ଦୀ ଯୋଗୁଁ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଛି। ସଦ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୩.୭ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବନ୍ୟାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ, ଦୁର୍ଯୋଗ ପରିଚାଳନା ଦଳ ଏବଂ ରିଲିଫ୍ ଏଜେନ୍ସିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

 ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ବଢ଼ିଛି ବନ୍ୟା ଆଶଙ୍କା

ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରେ ଲଗାତାର ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ହେଉଛି। ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ବର୍ଷା ହେଲେ ନଦୀ, ନାଳ ଏବଂ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଜଳସ୍ତର ଦ୍ରୁତ ବଢ଼ିପାରେ। ନଦୀକୂଳ ଏବଂ ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଗାଁଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହା ବିଶେଷ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ।

ନଦୀର ଉପରମୁଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୁଏ, ତେବେ ତଳମୁଣ୍ଡକୁ ଜଳ ପ୍ରବାହ ବଢ଼ିପାରେ। ବନ୍ଧ ଓ ବ୍ୟାରେଜ୍‌ରୁ ପାଣି ଛଡ଼ାଯିବା ମଧ୍ୟ ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ନଦୀ ଜଳସ୍ତରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

 ନଦୀ ଓ ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ନଜର

ପ୍ରଶାସନ ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶାଖା ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ଜଳସ୍ତର ଉପରେ ନିରନ୍ତର ନଜର ରଖୁଛି। ମହାନଦୀ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ଜନବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ପଡ଼େ।

ଅଧିକାରୀମାନେ ନଦୀର ଜଳସ୍ତର, ନଦୀବନ୍ଧ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି। ନଦୀକୂଳରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ ରହିବା ସହ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଳନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

 ଉଦ୍ଧାର ଓ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଅଭିଯାନ

ବନ୍ୟା ପାଣି ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ଦୁର୍ଯୋଗ ମୁକାବିଲା ଦଳ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ଚଳାଇଥାନ୍ତି।

ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାଧାରଣତଃ:

• ଡଙ୍ଗା ମାଧ୍ୟମରେ ଫସିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା

• ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା

• ଅସ୍ଥାୟୀ ରିଲିଫ୍ ଶିବିରର ବ୍ୟବସ୍ଥା

• ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଜଳ ବଣ୍ଟନ

• ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ଯୋଗାଣ

• କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ରାସ୍ତା ଓ ଜରୁରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପୁନଃସ୍ଥାପନ

ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଏବଂ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ସହାୟତା ଦେବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।

 ରିଲିଫ୍ ଶିବିରର ଗୁରୁତ୍ୱ

ଯେଉଁ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ଘର ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ଥାୟୀ ରିଲିଫ୍ ଶିବିର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଠାରେ ସାଧାରଣତଃ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଜଳ, ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ଯୋଗାଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ।

ତେବେ ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିଗଲେ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ରିଲିଫ୍ ସାମଗ୍ରୀ ପହଞ୍ଚାଇବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ଆବଶ୍ୟକ, ପ୍ରଶାସନକୁ ତାହା ନିରନ୍ତର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ।

 ରାସ୍ତା ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଭାବିତ

ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ରାସ୍ତା ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିପାରେ ଏବଂ ପୋଲ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଫଳରେ ଗାଁଗୁଡ଼ିକର ନିକଟସ୍ଥ ସହର ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହେ।

କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବାରୁ ଉଦ୍ଧାର ଦଳକୁ ଡଙ୍ଗା ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ରାସ୍ତା ଓ ପୋଲ ଯାଞ୍ଚ ପରେ ହିଁ ସାଧାରଣ ଯାତାୟାତ ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ।

 ଚାଷୀଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ବନ୍ୟାର ପ୍ରଭାବ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ହୋଇପାରେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାଷ ଜମିରେ ପାଣି ଜମି ରହିଲେ ଧାନ, ପନିପରିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ।

ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। ବନ୍ୟା ସମୟରେ ଗାଈ, ଛେଳି ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ।

 ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିମଳ ଚିନ୍ତା

ବନ୍ୟା ପରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥାଏ। ଦୂଷିତ ପାଣି ଯୋଗୁଁ ଜଳବାହିତ ରୋଗ ବ୍ୟାପିପାରେ। ଏହା ସହ ଜମା ହୋଇଥିବା ପାଣି ମଶାଙ୍କ ବଂଶବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ତେଣୁ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ପାନୀୟ ଜଳ, ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ।

⚠️ ହଠାତ୍ ବନ୍ୟା ଓ ଭୂସ୍ଖଳନର ଆଶଙ୍କା

ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ କେବଳ ନଦୀରେ ବନ୍ୟା ନୁହେଁ, ହଠାତ୍ ବନ୍ୟା (Flash Flood) ମଧ୍ୟ ଆସିପାରେ। ବିଶେଷକରି ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦୁର୍ବଳ, ସେଠାରେ ଏହି ବିପଦ ଅଧିକ ରହିଥାଏ।

ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବର୍ଷା ହେଲେ ଭୂସ୍ଖଳନର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିପାରେ। ଏପରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଣିପାଗ ଏବଂ ରାସ୍ତା ସମ୍ପର୍କିତ ସରକାରୀ ସତର୍କ ସୂଚନାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ।

 ପ୍ରଶାସନ ସତର୍କ

ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ଓଡ଼ିଶା ଷ୍ଟେଟ୍ ଡିଜାଷ୍ଟର ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଅଥରିଟି (OSDMA), ପୋଲିସ, ଅଗ୍ନିଶମ ବିଭାଗ, ଦୁର୍ଯୋଗ ମୁକାବିଲା ଦଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ସହ ମିଶି ପରିସ୍ଥିତି ମୁକାବିଲା କରୁଛି।

ପ୍ରଶାସନର ପ୍ରାଥମିକତା ହେଉଛି ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା, ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା।

 ଲୋକମାନେ କ’ଣ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବେ?

ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ କିମ୍ବା ବନ୍ୟା ଆଶଙ୍କା ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନେ:

1. ଜରୁରୀ ଦଲିଲ ଓ ଔଷଧକୁ ଜଳନିରୋଧକ ବ୍ୟାଗ୍‌ରେ ରଖନ୍ତୁ।

2. ମୋବାଇଲ ଫୋନ୍ ଓ ପାୱାର ବ୍ୟାଙ୍କ ଚାର୍ଜ ରଖନ୍ତୁ।

3. ପିଇବା ପାଣି ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ମହଜୁଦ ରଖନ୍ତୁ।

4. ପ୍ରଶାସନର ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଳନ କରନ୍ତୁ।

5. ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପ୍ରବାହିତ ବନ୍ୟା ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିବା କିମ୍ବା ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।

6. ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ନଦୀ, ନାଳ ଓ ବନ୍ୟା ପାଣିଠାରୁ ଦୂରେ ରଖନ୍ତୁ।

7. ଗୁଜବ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ନକରି କେବଳ ସରକାରୀ ପାଣିପାଗ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ସୂଚନା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।