୧୩ଶ BRICS ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ସମ୍ମିଳନୀ: ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଓଡ଼ିଶା

୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଓଡ଼ିଶା ରେ ୧୩ଶ BRICS ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ସମ୍ମିଳନୀ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଭାରତର ୨୦୨୬ BRICS ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଅଧୀନରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ BRICS ଗୋଷ୍ଠୀ—ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ (ବ୍ରାଜିଲ, ଷ studio, ଭାରତ, ଚୀନ, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା) ଏବଂ ନୂତନ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସଦସ୍ୟ (ଯେପରିକି ମିଶର, ଇଥୋପିଆ, ଇରାନ, ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ) ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ, ବରିଷ୍ଠ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକ, କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଭୁବନେଶ୍ୱର—ଯାହା ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ, ଗବେଷଣା ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଗତ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା (ଯେପରିକି IIT ଭୁବନେଶ୍ୱର, NISER, AIIMS ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏବଂ KIIT) ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଏକ ଉଦୀୟମାନ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ—ତାହା ଅନ୍ତଃ-ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସହଯୋଗ, ଡିଜିଟାଲ୍ ସମାବେଶୀକରଣ, TVET (ବୈଷୟିକ ଏବଂ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ଓ ତାଲିମ) ମାନକୀକରଣ ଏବଂ ଯୁଗ୍ମ ଗବେଷଣା ଢାଞ୍ଚା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଯୋଗାଇ ଦେଇଛି।

ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ: ୨୦୨୬ ରେ BRICS ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି

"ସମାବେଶୀ, ସହିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଯୋଡ଼ିବା" ଶୀର୍ଷକ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଅଧୀନରେ, ଭାରତର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ BRICS ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାର ସାମୂହିକ ଦକ୍ଷତାକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି।

                          [ ୧୩ଶ BRICS ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ମିଳନୀ ]
                                       (ଭୁବନେଶ୍ୱର)
                                           │
      ┌────────────────────────────────────┼────────────────────────────────────┐
      │                                    │                                    │
┌─────▼──────────────────┐      ┌──────────▼─────────────┐          ┌───────────▼────────────┐
│ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି      │      │ ଶିକ୍ଷାଗତ ଏବଂ ଗବେଷଣା    │          │ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଧନ୍ଦାମୂଳକ   │
│ ଏବଂ AI ସଂଯୋଜନ          │      │ ନେଟୱାର୍କ                │          │ ତାଲିମ (TVET)           │
├────────────────────────┤      ├────────────────────────┤          ├────────────────────────┤
│ • BRICS ଡିଜିଟାଲ୍ ଡେସ୍କ  │      │ • BRICS ନେଟୱାର୍କ ବିଶ୍ୱ. │          │ • ସୀମାପାର ଦକ୍ଷତା       │
│ • ମୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଭିତ୍ତି    │      │ • ଯୁଗ୍ମ PhD ଏବଂ        │          │   ମାନ୍ୟତା              │
│   (OER)                │      │   ପୋଷ୍ଟ-ଡକ୍ଟରାଲ୍ ବୃତ୍ତି  │          │ • TVET ପୋର୍ଟାଲ୍        │
└────────────────────────┘      └────────────────────────┘          └────────────────────────┘

ଏହି ଆଲୋଚନା ବିଶ୍ୱ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଡ଼କୁ ଦର୍ଶାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ବର୍ଗରେ ସମାନ ସୁଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସହିତ କ୍ଷିପ୍ର ବୈଷୟିକ ପ୍ରଗତି (ବିଶେଷ କରି ଜେନେରେଟିଭ୍ AI ଏବଂ ସ୍ୱୟଂଚାଳନ) କୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରୁଛନ୍ତି।

ସମ୍ମିଳନୀ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ

୧. ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ସମ୍ମିଳନୀ (SOM): ବୈଷୟିକ ଆଲୋଚନା

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ବୈଠକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଭାରତର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ବରିଷ୍ଠ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଏବଂ ବହୁପାକ୍ଷିକ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ବୈଷୟିକ ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ।

• ମୌଳିକ ଢାଞ୍ଚାର ସମୀକ୍ଷା: ଅଧିକାରୀମାନେ BRICS ନେଟୱାର୍କ ୟୁନିଭରସିଟି (NU) ପ୍ରୋଟୋକୋଲ ଏବଂ BRICS ୟୁନିଭରସିଟି ଲିଗ୍ ଅଧୀନରେ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତିର ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଶକ୍ତି, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସାଇନ୍ସ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଜଳ ସମ୍ପଦ, ଭୂ-ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଭଳି ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକରେ ନୂତନ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।

• କ୍ରେଡିଟ୍ ଟ୍ରାନ୍ସଫର ਪ੍ਰୋଟୋକୋଲର ମାନକୀକରଣ: ବିନା କୌଣସି ପ୍ରଶାସନିକ ବିଳମ୍ବରେ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଗମନାଗମନ (Student Mobility) କୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମାନକୀକୃତ ଶିକ୍ଷାଗତ କ୍ରେଡିଟ୍ ମାନ୍ୟତା ମ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

• ଯୁଗ୍ମ ଘୋଷଣାପତ୍ର: ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଶିକ୍ଷା ଘୋଷଣାପତ୍ରର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଯୁଗ୍ମ ଗବେଷଣା ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବହୁପାକ୍ଷିକ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ।

୨. ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଆଲୋଚନା ପର୍ଯ୍ୟାୟ (Plenary Session)

ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ, BRICS ଦେଶର ଅତିଥି ମନ୍ତ୍ରୀଗଣ ଏବଂ ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO) ତଥା ଆଞ୍ଚଳିକ ଶିକ୍ଷାଗତ ସଂସ୍ଥାର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ବକ୍ତବ୍ୟ ରଖିଥିଲେ।

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                               ଭୁବନେଶ୍ୱର ଘୋଷଣାପତ୍ର: ୪ ଟି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭ                                 |
+-----------------------------------+---------------------------------------------------------------+
| ସ୍ତମ୍ଭ                             | ରଣନୈତିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ                                                 |
+-----------------------------------+---------------------------------------------------------------+
| ୧. ଡିଜିଟାଲ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ଇନ୍‌ଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର| ଓପନ୍-ସୋର୍ସ ଲର୍ନିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ, ସୀମାପାର OER ସେୟାରିଂ              |
| ୨. ଗବେଷଣା ଏବଂ ନୂତନତା              | ଜଳବାୟୁ, AI, ବାୟୋଟେକ୍ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ବହୁପାକ୍ଷିକ ଅନୁଦାନ |
| ୩. TVET ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବିଶ୍ୱାୟନ       | ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ କୌଶଳର ପାରସ୍ପରିକ ମାନ୍ୟତା                |
| ୪. ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଗତିଶୀଳତା            | ସହଜ ଆକାଡେମିକ୍ ଭିସା, ଯୁଗ୍ମ ଏବଂ ଡୁଆଲ୍ ଡିଗ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ       |
+-----------------------------------+---------------------------------------------------------------+

ସ୍ତମ୍ଭ A: ଶିକ୍ଷାରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ଇନ୍‌ଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର (DPI)

PM eVIDYA, DIKSHA ଏବଂ SWAYAM ଭଳି ଭାରତର ସଫଳ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆଧାରରେ, ଭାରତ ଏକ ମିଳିତ BRICS ଡିଜିଟାଲ୍ ନଲେଜ୍ ଗ୍ରିଡ୍ ର ଯୋଜନା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା।

• ମୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଭିତ୍ତି (OER): ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜ ପ୍ରାଥମିକ ଭାଷାରେ (ହିନ୍ଦୀ, ମ୍ୟାଣ୍ଡାରିନ୍, ରୁଷିଆନ୍, ପୋର୍ଚୁଗୀଜ୍, ଆରବୀ ଏବଂ ଫାର୍ସୀ ସମେତ) ଡିଜିଟାଲ୍ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ, STEM ସିମୁଲେସନ୍ ଏବଂ ଭିଡିଓ ଲେକଚରର ଏକ ମିଳିତ ଭଣ୍ଡାର (Repository) ତିଆରି କରିବାକୁ ସମ୍ମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

• ଶିକ୍ଷାଦାନରେ AI ନୈତିକତା: ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) କୁ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଡାଟା ଗୋପନୀୟତା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖି ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାଗତ ସୁବିଧା ପହଞ୍ଚାଇବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ସ୍ତମ୍ଭ B: TVET ଏବଂ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଦକ୍ଷତାର ପାରସ୍ପରିକ ମାନ୍ୟତା

ବିଶ୍ୱ ଶ୍ରମ ବଜାରରେ ଦକ୍ଷତା-ଭିତ୍ତିକ ଯୋଗ୍ୟତାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ଓ ତାଲିମ (TVET) କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଥିଲା।

• ଦକ୍ଷତା ମାନ୍ୟତା ଢାଞ୍ଚା: ଜାତୀୟ ଯୋଗ୍ୟତା ଢାଞ୍ଚା (NQFs) କୁ ସମାନ କରିବା ପାଇଁ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଯୋଗ୍ୟତା ଉପରେ ଏକ BRICS ୱାର୍କିଂ ଗ୍ରୁପ୍ ଗଠନ କରିବାକୁ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ସମ୍ମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଡିଜିଟାଲ୍ ମାନୁଫାକ୍ଚରିଂ ଏବଂ ରୋବୋଟିକ୍ସ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମିଳୁଥିବା ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ସମସ୍ତ BRICS ଦେଶରେ ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇପାରିବ।

• BRICS ସ୍କିଲ୍ସ ପ୍ରତିଯୋଗିତା: ଉଦୀୟମାନ ବୈଷୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ବାର୍ଷିକ BRICS ସ୍କିଲ୍ସ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା।

ସ୍ତମ୍ଭ C: BRICS ନେଟୱାର୍କ ୟୁନିଭରସିଟି ମାଧ୍ୟମରେ ଗବେଷଣା ସହଯୋଗ

ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ BRICS ନେଟୱାର୍କ ୟୁନିଭରସିଟି (NU) ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

• ଲକ୍ଷ୍ୟଧାର୍ଯ୍ୟ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ର: ସମ୍ମିଳନୀରେ ମିଳିତ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ୪ ଟି ପ୍ରାଥମିକ କ୍ଷେତ୍ର ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା:

  1. ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳତା ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ

  2. କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI), କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ଏବଂ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା

  3. ସୁଲଭ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଜୈବପ୍ରଯୁକ୍ତି (Biotechnology)

  4. ସୃଜନଶୀଳ କୃଷି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା

• ପୋଷ୍ଟ-ଡକ୍ଟରାଲ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଗ୍ରାଣ୍ଟ: ପ୍ରମୁଖ ସଦସ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାର୍ଷିକ ୫୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁଗ୍ମ ପୋଷ୍ଟ-ଡକ୍ଟରାଲ୍ ଗବେଷଣା ଅନୁଦାନ ଯୋଗାଇଦେବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଥିଲା।

ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ମହତ୍ତ୍ୱ

ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ ହେବା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ସୁଯୋଗ ଆଣିଦେଇଛି:

[ ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ରଣନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ]
   │
   ├── ୧. ଆଞ୍ଚଳିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସୁଯୋଗ (ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, VSSUT, KIIT, SOA)
   ├── ୨. କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ସହଯୋଗ (IIT, NISER, AIIMS)
   ├── ୩. ଓଡ଼ିଶାର 'ସ୍କିଲ୍ ମଡେଲ୍' ସହିତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ (ୱାର୍ଲ୍ଡ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର)
   └── ୪. ଐତିହ୍ୟ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ କୂଟନୀତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ (କଳିଙ୍ଗ-BRICS ବିନିମୟ)

1. "ଓଡ଼ିଶା ସ୍କିଲ୍ ମଡେଲ୍" ର ପ୍ରଦର୍ଶନ: ଆସିଥିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ୱାର୍ଲ୍ଡ ସ୍କିଲ୍ ସେଣ୍ଟର (WSC) ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି ୪.୦ ଦକ୍ଷତାରେ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେଉଥିବା ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କେନ୍ଦ୍ର। ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶିଳ୍ପ ମାନକ ସହିତ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷାର ସଂଯୋଜନାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।

2. ଶିକ୍ଷାଗତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ସହଯୋଗ: ଓଡ଼ିଶାର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଛାତ୍ର ବିନିମୟ ଏବଂ ଯୁଗ୍ମ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ବ୍ରାଜିଲ, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ୟୁଏଇର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବୁଝାମଣା ପତ୍ର (MoUs) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି।