ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମେଟାର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ତଲବ: ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା, କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ଓ ଭେରିଫାଏଡ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ଉପରେ ହେବ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା

ପରିଚୟ

ଭାରତ ସରକାର ୫–୬ ଅଗଷ୍ଟରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ମେଟା (Meta)ର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବୈଠକରେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା, କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ଏବଂ ଭେରିଫାଏଡ୍ (Verified) ଆକାଉଣ୍ଟର ପରିଚାଳନା ସମ୍ପର୍କିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ହେବ।

ଫେସବୁକ୍, ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ୍, ହ୍ୱାଟସଆପ୍ ଏବଂ ଥ୍ରେଡ୍ସ ପରି ମେଟାର ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତର କୋଟି କୋଟି ଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ସୁରକ୍ଷା, ଭୁଲ ସୂଚନାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ବଜାୟ ରଖିବା ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତାରେ ରହିଛି।

ବୈଠକ ଡାକିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ

ସରକାର ଏହି ବୈଠକ ମାଧ୍ୟମରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବଢ଼ୁଥିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।

ଆଲୋଚନାର ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ—

• ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଅନଲାଇନ୍ ଶୋଷଣରୁ ସୁରକ୍ଷା।

• କ୍ଷତିକାରକ ଓ ଅନୁଚିତ ବିଷୟବସ୍ତୁର ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଅପସାରଣ।

• AI ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଛବି, ଭିଡିଓ ଓ ଲେଖାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ।

• କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ମଡରେସନ୍‌ରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା।

• ଭେରିଫାଏଡ୍ ଆକାଉଣ୍ଟର ଦୁରୁପଯୋଗ ରୋକିବା।

• ଭାରତୀୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ନିୟମାବଳୀର ପାଳନ।

ସରକାରଙ୍କ ମତ ହେଉଛି ଯେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି କମ୍ପାନୀମାନେ ନବସୃଷ୍ଟି ସହିତ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରାଥମିକତା

ଏହି ବୈଠକର ମୁଖ୍ୟ ଆଲୋଚ୍ୟ ବିଷୟ ହେଉଛି ଶିଶୁମାନଙ୍କର ଅନଲାଇନ୍ ସୁରକ୍ଷା।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶିଶୁ ଓ କିଶୋର ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ କିଛି ବିପଦ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଛି, ଯଥା—

• ଅନଲାଇନ୍ ଗ୍ରୁମିଂ।

• ସାଇବର ବୁଲିଂ।

• ଯୌନ ଶୋଷଣ।

• ବିପଜ୍ଜନକ ଅନଲାଇନ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।

• ଅନୁପଯୁକ୍ତ ବିଷୟବସ୍ତୁର ସମ୍ପର୍କ।

• ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟର ଦୁରୁପଯୋଗ।

ସରକାର ମେଟା ଠାରୁ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଧିକ କଠୋର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି।

AI ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଚିନ୍ତା

କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି।

AI ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ତ୍ତମାନ—

• ଫଟୋ।

• ଭିଡିଓ।

• ଅଡିଓ।

• ଲେଖା।

• ଡିଜିଟାଲ୍ ଚରିତ୍ର।

ସହଜରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରୁଛି।

ଯଦିଓ AI ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପଯୋଗୀ, ତଥାପି ଏହାର ଦୁରୁପଯୋଗ ନେଇ ସରକାର ଚିନ୍ତିତ।

ପ୍ରମୁଖ ଚିନ୍ତା—

• ଡିପ୍‌ଫେକ୍ ଭିଡିଓ।

• ଭୁଲ ଖବର (Fake News)।

• ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ସୂଚନା।

• ପରିଚୟ ଚୋରି।

• ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ।

• ନିର୍ବାଚନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା AI ବିଷୟବସ୍ତୁ।

ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ AIର ଆବଶ୍ୟକତା

ଭାରତ ସରକାର ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ ମେଟା ପରି କମ୍ପାନୀମାନେ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ AI (Responsible AI) ନୀତି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।

ଏଥିରେ ସାମିଲ—

• AI ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ କରିବା।

• ଡିଜିଟାଲ୍ ୱାଟରମାର୍କ ବ୍ୟବହାର।

• ନକଲି ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓ ଚିହ୍ନଟ।

• AIର ଦୁରୁପଯୋଗ ରୋକିବା।

• ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।

ଭେରିଫାଏଡ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା

ବୈଠକରେ ଭେରିଫାଏଡ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେବ।

ଏହି ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ ବ୍ୟକ୍ତି, ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ସରକାରୀ ସଂଗଠନର ପରିଚୟକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା।

କିନ୍ତୁ କିଛି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଛି—

• ନକଲି ଭେରିଫାଏଡ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ।

• ପରିଚୟ ଚୋରି।

• ଆକାଉଣ୍ଟ ହ୍ୟାକିଂ।

• ଭୁଲ ସୂଚନା ପ୍ରସାର।

ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ଭବିଷ୍ୟତ

ସରକାରଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଏମିତି ଏକ ଡିଜିଟାଲ୍ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଯେଉଁଠାରେ—

• ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେବ।

• ଶିଶୁମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।

• AIର ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ହେବ।

• ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ିବ।